Wśród wielu osób panuje przekonanie, że mróz zabija wirusy. Łagodne zimy to według nich powód licznych zachorowań na przeziębienie lub grypę. A jest wręcz odwrotnie! Wirusy preferują niższe temperatury – to właśnie wysokich nie lubią. Skąd się wziął ten mit? Jak chronić się przed wirusami? Jakie metody leczenia stosować? Na te pytania odpowiada dr hab. n. med. Ernest Kuchar, ekspert Grupy LUX MED.

Mit – wirusy nie atakują w czasie mroźnej zimy

Owszem atakują, ale my bronimy się lepiej. W mroźne dni ubieramy się ciepło i rozgrzewamy gorącą herbatą pod kocem, podświadomie stosując podstawowe zasady profilaktyki zdrowotnej. I co najważniejsze nie wychodzimy z domu, więc nie mamy się gdzie zarazić. A kiedy robi się nieco cieplej, zdejmujemy szaliki, czapki, rozpinamy kurtki, czyli obniżamy temperaturę naszego ciała… Skutkuje to łatwiejszą drogą dla wirusów, ponieważ nasz układ odpornościowy funkcjonuje nieco gorzej przy niższej temperaturze. Przebywamy w miejscach publicznych, gdzie jest wielu ludzi, w tym chorych. I właśnie wtedy łapiemy przeziębienie lub grypę.

Mit – wirusy giną w niskiej temperaturze

Wręcz przeciwnie. Jak podaje Ministerstwo Zdrowia, wirusy mogą przeżyć do 8 godzin w temperaturze 20 stopni, a kiedy spada ona do 4 stopni żywotność wirusów wydłuża się aż do 48 godzin. Warto dodać, że laboratoria mikrobiologiczne czy wirusologiczne przechowują wirusy… zamrażając je. W ten sposób wirusy mogą przetrwać wiele lat. Jedynym sposobem na ich zabicie jest podgrzanie ich do minimum 60 stopni lub potraktowanie środkami chemicznymi np. detergentami.

Fakt – proste sposoby najlepszą profilaktyką zdrowotną

Jeśli chcemy uniknąć albo chociaż zminimalizować ryzyko choroby w okresie zimowym, warto przestrzegać paru prostych zaleceń. Unikać osób chorych – kichnięcie przenosi zarazki na odległość nawet kilku metrów! Myć często ręce wodą i mydłem, unikać dotykania oczu, nosa i ust. Ubierać się ciepło, ale nie przegrzewać – jeśli się spocimy, w wilgotnym ubraniu narazimy się na utratę ciepła, a to prosta droga do przeziębienia. Warto pamiętać również o regularnym wietrzeniu pomieszczeń, w których przebywamy i utrzymywaniu w nich temperatury w granicach 20 stopni. Należy zadbać także o zdrowy tryb życia: odpowiednio się odżywiać, wysypiać się, nie żyć w przewlekłym stresie i hartować organizm poprzez ruch, zwłaszcza ten na świeżym powietrzu, czy zimny prysznic. Musimy tylko pamiętać, że po kontakcie z niskimi temperaturami koniecznie należy się ogrzać! Nie chodzi bowiem o to, by wyziębić organizm, lecz by wzmocnić naturalne systemy obronne.

Fakt – przeziębienie i grypę najlepiej wygrzać w domu

A jeśli już złapiemy przeziębienie lub łagodną grypę, najlepiej jest zostać w domu. Po pierwsze, aby nie zarażać innych, a po drugie, ponieważ najszybciej wyleczymy chorobę stwarzając optymalne warunki do wyzdrowienia, wygrzewając się pod kołdrą. Kiedy wystarczy kilka dni w łóżku i gorąca herbata, a kiedy należy udać się po poradę do lekarza tłumaczy specjalista chorób zakaźnych dr hab. n. med. Ernest Kuchar z Grupy LUX MED. – Dużo zależy od naszego stanu zdrowia i wieku. Osoby starsze i przewlekle chorzy powinni skontaktować się z lekarzem, osoby młode i ogólnie zdrowe wyzdrowieją same. Warto zwrócić uwagę na niepokojące objawy: duszność, odwodnienie, nawrót gorączki po jej ustąpieniu, sinicę, krwioplucie, ból w klatce piersiowej, zbyt niskie ciśnienie tętnicze, zaburzenia świadomości, np. patologiczną senność. To objawy alarmowe, wskazujące na to, że jak najszybciej należy udać się do lekarza – tłumaczy dr Kuchar. Nowe technologie dają nam również trzecią drogę – telemedycynę, czyli kontakt z lekarzem przez telefon lub internet. – Jeżeli mamy wątpliwości, co należy zrobić, dobrze jest skorzystać z tej opcji – dodaje dr Kuchar. Warto pamiętać, że choć większość zakażeń układu oddechowego leczymy tylko objawowo, najcięższe infekcje np. grypę możemy leczyć za pomocą leków przeciwwirusowych, które przyspieszają wyzdrowienie. Zatem przy podejrzeniu grypy warto skontaktować się z lekarzem.

Przeciętnie dorosły człowiek przeziębia się 2-3 razy do roku, a w okresie zimowym szansa na przeziębienie jest bardzo duża. Przy obecnym trybie funkcjonowania społeczeństwa, niewiele osób może pozwolić sobie na leżenie w łóżku przy lekkim przeziębieniu. Wirusy są więc wszędzie. Pamiętajmy, aby prowadzić zdrowy tryb życia, unikać chorych, wzmacniać swoją odporność, ubierać się ciepło… i zawsze nosić przy sobie chusteczki. Na wszelki wypadek. A w razie grypy skontaktować się z lekarzem.

Ekspert wspominał, że pierwsza pacjentka z KZM, jaką widział w życiu, straciła trwale pamięć w wyniku tej choroby.

– W 2017 r. w naszej klinice mieliśmy dwóch chłopców, którzy przeszli kleszczowe zapalenie mózgu. Przez ponad tydzień byli nieprzytomni, mieli napady drgawkowe, doszło u nich do zajęcia głębokich struktur mózgu – opowiadał prof. Kuchar.

Zaznaczył, że u dzieci nie doszło do rozwoju porażeń, zaburzeń słuchu czy wzroku, jednak ich zachowanie zmieniło się nie do poznania. Jeden z chłopców z grzecznego, dobrze uczącego się dziecka stał się dzieckiem agresywnym, zaczął mieć problemy ze skupieniem uwagi.

Prof. Zajkowska przypomniała, że przed KZM najskuteczniej chroni nas szczepienie. Dotychczas nie opracowano natomiast szczepionki przeciwko boreliozie, dlatego ochrona przed kleszczami (odpowiedni ubiór, repelenty) obowiązuje nawet osoby zaszczepione na KZM.

– Szczepionka zabezpiecza w 99 proc. przed KZM, jest więc bardzo skuteczna – powiedziała specjalistka.

O jej efektywności świadczy m.in. to, że leśnicy w Polsce przestali chorować na KZM dzięki szczepieniom, którym są poddawani od 1993 r.

Z danych, które przedstawiła prof. Zajkowska, wynika, że w ogólnej populacji polskiej szczepi się jedynie 0,25 proc. osób. Za najczęstszą przyczynę niezaszczepienia się pacjenci leczeni z powodu KZM podają brak wiedzy na ten temat (48 proc.), a także przekonanie, że ryzyko zakażenia wirusem KZM nie jest duże (42 proc.). Tylko 8 proc. podaje, że powodem jest cena szczepionki, bowiem nie jest to szczepienie refundowane.

Aby zwiększyć świadomość na temat KZM, jego skutków zdrowotnych oraz możliwości skutecznej profilaktyki z inicjatywy Fundacji Aby Żyć, Instytutu Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej oraz firmy Pfizer została zainicjowana kampania edukacyjno-społeczna „Nie igraj z kleszczem – wygraj z kleszczowym zapaleniem mózgu”. Jej kulminacyjnym momentem będzie Miesiąc Szczepień KZM, który wystartuje na przełomie kwietnia i maja. W tym okresie, w wybranych placówkach służby zdrowia można będzie zaszczepić się przeciwko KZM w promocyjnej cenie.

Źródło: Materiał prasowy